Yabancı yatırım nasıl gelmeli?
Rahmi Koç, Türkiye’ye sıfırdan yatırım yapacak ve istihdam sağlayacak yabancı sermayenin teşvik edilmesi gerektiğini söylemiş. Bu sözleri Sinan Aygün’den duysaydım şaşırmazdım ama Rahmi Koç’tan duymak doğrusu sürpriz oldu.
Yabancı sermaye tartışmalarında her dönemin bir modası var. Önce ‘yabancı sermaye hiç gelmesin’ diyenler vardı. Sonra ‘kısa vadelisi gelmesin, uzun vadelisi gelsin’ demek moda oldu. Son günlerde Türk şirketleri yabancı yatırımcılar tarafından satın alınmaya başlayınca da ‘kurulu şirketi almasın, kendisi yatırım yapsın’ diyenler piyasaya çıktı.
Ben bu işin mantığını anlayamıyorum. Amaç ülkedeki sermaye stoğunu arttırmak değil mi? O zaman, yabancının doğrudan yatırım yapması ile kurulmuş bir şirketi alması arasında ne fark var? Örneğin, yabancılar Migros’u satın alınca, para onların cebinden Rahmi Koç’un cebine girdi. Şubat ayına kadar Türkiye’de sadece Migros vardı. Şimdi Migros yerinde duruyor ilave olarak cebimizde 1,5 Milyar dolar var. Bu parayla Rahmi Bey istediği yatırımı yapıp istihdam sağlayabilir.
2 Yorum
Hocam’ a katılıyorum bence önemli olan ülkemizde kalacak ve kullanaılacak olan para,sonra verimliğin artması ve yaşam kalitesinin yükselmesi,piyasaya daha iyi ve kaliteli malların sunulmasının kime zararı olabilir?A firması yada yabancının elinde olan B firması ne farkeder insanın yaşam kalitesi artıyorsa ve elde edilen para ile yeni ve doğru yatırımlar da yapılırsa ülkemizin gelişmesinde bir aksaklık olmayacağını düşünüyorum
KOÇ’un mantığını anlayabiliyorum.Sıfırdan yatırımı kendi yerine yabancının yapmasını istiyor.Migrostan kazandığı para ile kendisinin yatırım yapması her ne kadar istihdam yaratsa da riski de beraberinde getiriyor.Olayın diğer boyutu ise örnek vermek gerekirse Carrefour marketlerinde sattığı ürünlerden önemli bir kısmının muadilini Türkiyede bulabileceği yerde Fransadan ithal ediyor.Ayrıca marketteki Çin menşeli eşya girişinde de Fransa üzerinden sirkülasyon var.İthalattaki kota handikapı da bu şekilde aşılıyor.Üçüncü ülkemiz aleyhine işleyen çark ise bu tür firmalar birlikte çalıştığı partnerlerini yine yurt dışı orjinli seçiyorlar.Yine aynı örnekte Carrefourun lojistik ve antrepo işletmeciliğini Kühne-Nagelin yapması gibi.Neticede bu şirketler de kar ediyor ve karlarını bir türlü yurt dışına transfer ediyorlar.Ayrıntıya girilirse ülkemiz aleyhine işleyen bir çarkın olduğu görülecektir.Koç da bunun farkında.Her ne kadar toplamda sermaye stoğu yükselse de hazır yatırımı satın almalarının doğrudan yatırıma göre bizim açımızdan negatif yönü ayrıntılarda gizli